شناسایی و تحلیل مقیاس های سنجش رابطه نوجوانان با رسانه: مرور منظم کیفی

رابطه نوجوان ـ رسانه در صدر دستورکارهای پژوهشی و آموزشی قرار دارد به‌طوری‌که بتوان ماهیت این رابطه را واقع‌بینانه فهمید و براساس آن به سیاست گذاری شواهد محور پرداخت. اما، ابزارهای پژوهشی معتبر کمی برای پژوهشگران و آموزش‌دهندگان وجود دارد تا میانجی‌گری والدین در رابطه نوجوان با رسانه و شیوه گسترش رابطه نوجوان با رسانه و درک آنها را مطالعه کنند. در این مطالعه از روش مرور نظام‌مند استفاده شد. با استفاده از کلیدواژه‌ها، تعداد 55 مقاله شناسایی شد که پس از طی مراحل غربالگری براساس دستورالعمل پریزما در نهایت 12 مقاله باقی ماند. در این مرور 13 مقیاس شناسایی شد. روند انتشار مقالات از سال 2023 رشد قابل توجهی کرده است. پس از مرور ادبیات مربوط به این پرسشنامه‌ها مشخص شد که فهم نحوه استفاده نوجوانان از رسانه‌ها و شیوه و آثار والدگری رسانه‌ای دو هدف اصلی پژوهشگران برای تهیه و معرفی این مقیاس‌هاست. مقیاس‌ها رابطه نوجوان با رسانه را در 4 بعد اندازه می‌گیرند: بعد اول، شناختی با سه خرده ابعاد: اطلاعات مربوط به میزان و شیوه مصرف رسانه‌ای نوجوان، سواد رسانه‌ای والدین و سواد رسانه‌ای نوجوان. بعد دوم، رفتاری و شامل گویه‌هایی است که والدگری رسانه‌ای والدین را اندازه می‌گیرند. بعد سوم، پیامدی با سه خرده ابعاد : نیک‌بودگی دیجیتال، اعتیاد رسانه‌ای، و استفاده از رسانه برای مقابله با شرایط نامناسب. بعد چهارم نیتی که شامل 4 خرده ابعاد مصرف کردن، برقراری رابطه، خلق کردن و به اشتراک‌گذاری است. این نتیجه در ساخت مقیاس و اندازه‌گیری رابطه نوجوان ـ رسانه در ایران کاربرد دارد.