تحلیل جامعه شناختی سرمایۀ فرهنگی و سبک زندگی: مطالعه ای پیرامون مصرف موسیقی (مطالعۀ موردی: دانشجویان دانشگاه مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه مازندران
2 دانشجوی کارشناسی جامعه شناسی دانشگاه مازندران (نویسندۀ مسئول)
چکیده
پژوهش حاضر نتیجۀ یک تحقیق پیمایشی کمّی می باشد که در رابطه با مصرف موسیقی و سبک زندگی صورت گرفته است. جامعۀ آماری تحقیق؛ دانشجویان دانشگاه مازندران بوده اند. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران برابر با 372 نفر بوده که برای اطمینان بیشتر به 385 نفر افزایش یافت. براساس نتایج پژوهش انجام شده، مصرف موسیقی پاپ بیشترین درصد را از بین انواع سبک موسیقی به خود اختصاص داده است. نتیجۀ آزمون تفاوت معناداری نشان می دهد که بین ساکنین شهر و روستا از حیث میزان مصرف موسیقی تفاوت معناداری وجود دارد امّا تفاوت معناداری بین زن و مرد از این حیث وجود ندارد. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون گویای آن است که متغیرهای مصرف موسیقی و درآمد خانواده با یکدیگر رابطه معنادار دارند و ضریب همبستگی آنان مثبت است. همچنین متغیرهای مصرف موسیقی و تحصیلات با یکدیگر رابطه معنادار دارند و ضریب همبستگی منفی آنها نشان میدهد که با افزایش هریک از متغیرها، متغیر دیگر کاهش پیدا می کند و بالعکس. مصرف موسیقی با متغیرهای الگوی پوشش و مدیریت بدن که از اجزای سبک زندگی هستند رابطه معنادار دارند امّا این رابطه با متغیر اوقات فراغت معنادار نمی باشد.
در نهایت نتایج نشان می دهد که با افزایش میزان تحصیلات والدین، میزان مصرف موسیقی در بین افراد نیز افزایش پیدا می کند و همچنین با کاهش تحصیلات والدین، میزان مصرف موسیقی در بین افراد نیز سیر نزولی دارد. همچنین نتایج نشان می دهد که36 درصد از واریانس سبک زندگی(متغیر وابسته) توسط متغیرهای مستقل این تحقیق تبیین می شوند.

کلیدواژه‌ها


 
آسابرگر، آرتور (1379) روش‌های تحلیل رسانه‌ها، ترجمۀ پرویز اجلالی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها
افشاریان، ندا و سعدی پور؛ اسماعیل (1395) "مرزهای تمایز در مصرف کالاهای فرهنگی: مصرف موسیقی در بین جوانان"، فصلنامۀ پژوهش‌های ارتباطی، دوره 23، شماره 86: 85-104
بوردیو، پیر (1390) تمایز: نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر ثالث
بیکر، ترز ال (1394) نحوۀ انجام تحقیقات اجتماعی، ترجمۀ هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی
حاجی‌زاده، رویا و رضوی دینانی، ابتسام (1395) "مصرف کالاهای فرهنگی و عوامل مؤثر بر آن" مطالعات جامعه‌شناسی، سال هشتم، شماره 29: 93-112
رضایی، محمد و تشویق؛ فاطمه (1392) "بازخوانی سنجه‌های سرمایۀ فرهنگی"، فصلنامۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورۀ 2، شماره 1: 9-35
ریتزر، جورج (1393) نظریه جامعه‌شناسی مدرن، ترجمۀ خلیل میرزایی و عباس لطفی زاده، تهران: انتشارات جامعه شناسان
شارع پور، محمود (1394) جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، تهران: سمت
شربتیان، محمدحسن و اسکندری؛ زهرا و طوافی؛ پویا (1394) "مطالعه جامعه‌شناختی تأثیر سبک زندگی و سایر عوامل اجتماعی بر سرمایه فرهنگی" فصلنامۀ جامعه‌شناسی سبک زندگی، سال اوّل، شماره 4: 175-222
شربتیان، محمدحسن و اسکندری؛ زهرا (1394) "تحلیل جامعه‌شناختی شاخص‌های سرمایه فرهنگی و عوامل مؤثر بر آن"، فصلنامۀ مطالعات فرهنگی-اجتماعی خراسان، دورۀ 10، شماره 2: 57-84
شکوری؛ علی و غلامزاده نطنزی (1389) امیرحسین، "منش و سبک مصرف موسیقی: مطالعه موردی جوانان شهر تهران"، مجله جهانی رسانه (نسخه فارسی)، دوره 5، شماره 2: ؟
فاضلی، محمد (1382) مصرف و سبک زندگی، تهران: انتشارات صبح صادق
فاضلی، محمد (1386) جامعه‌شناسی مصرف موسیقی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
گنجی، محمد و حسین بر؛ محمدعثمان و کریمیان؛ مینا (1394) "بررسی رابطه سرمایه فرهنگی و سبک زندگی در میان مردان شهر زاهدان"، فصلنامۀ جامعه‌شناسی سبک زندگی، سال اوّل، شماره 2: 129-176
گیدنز، آنتونی (1388) تجدد و تشخص؛ جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، ترجمۀ ناصر موفقیان، تهران: نشر نی
ودادهیر، ابوعلی و امینیان؛ احسان و طباطبایی؛ آسیه السادات و سلمانی؛ محمدجواد (1390) "جوانان و موسیقی پاپ: بررسی جامعه‌شناختی عوامل اجتماعی- فرهنگی مرتبط با گرایش دانشجویان دانشگاه تربیت‌معلم به موسیقی پاپ، مجلۀ مسائل اجتماعی ایران، جلد 2، شماره 1: 167-193
 
Abazari, Yousef and Chavoshian, Hassan (2002) From social class to lifestyle, Journal of Social Sciences, No. 20: 3-27 (in Persian)
Afsharian, Neda and Saadipour, Ismail (2016) Boundaries of distinction in the consumption of cultural goods: music consumption among young people, Communication Research Quarterly, 23(86): 85-104 (in Persian)
Alexander, J. Smith, Ph. (2003) Elements of Structural Hermeneutics, Handbook of Sociological theory, Edited by Turner, Jun than, H.USA: New York.
Asaberger, Artur (2000) Media analysis methods, Translated by Parviz Ejlali, Tehran: Center for Media Studies and Research (in Persian)
Baker, T, L. (2014) How to conduct social research, translated by Hooshang Naibi, Tehran: Ney Publishing. (in Persian)
Birou, Alain (2010) Social Sciences Culture, translated by Bagher Sarokhani, Kayhan Publications, 4th edition (in Persian)
Bourdieu, P (2001) Theory of Action, translated by Morteza Mardiha, Tehran: Naqsh Nagar Publications (in Persian)
Bourdieu, P (2020) Distinction: social criticism of taste judgments, translated by Hassan Chavoshian, Tehran: Third Edition. (in Persian)
Fazeli, Mohammad (2006) Sociology of Music Consumption, Tehran: Research Institute of Culture, Art and Communication (in Persian)
Fazeli, Mohammad (2012) consumption and lifestyle, Tehran: Sobh Sadegh Publications (in Persian)
Ganji, Mohammad and Hossein Bar; Mohammad Osman and Karimian; Mina (2014) Investigating the relationship between cultural capital and lifestyle among men in Zahedan city, Lifestyle Sociology Quarterly, 1(2): 129-176 (in Persian)
Giddens, Anthony (2008) Modernity and Individuality; Society and personal identity in the new era, translated by Nasser Movafaqian, Tehran: Ney Publishing (in Persian)
Hajizadeh, Roya and Razavi Dinani, Ebtasam (2015) "Consumption of cultural goods and factors influencing it" Sociological Studies, 8(29): 93-112 (in Persian)
Randi Rolvsjord, Jill Halstead (2013) A woman's voice: The politics of gender identity in music therapy and everyday life, The Arts in Psychotherapy, Vol 40, Issue 4, pp. 420–427
Rezaei, Mohammad and Tashvigh; Fatemeh (2012) Rereading the measures of cultural capital, Quarterly Journal of Social Studies and Research in Iran, 2(1): 9-35 (in Persian)
Ritzer, George (2013) Theory of Modern Sociology, translated by Khalil Mirzaei and Abbas Lotfizadeh, Tehran: Sociologists Publications (in Persian)
Sharbatian, Mohammad Hassan and Eskandari; Zahra (2014) Sociological analysis of cultural capital indicators and factors affecting it, Khorasan Cultural and Social Studies Quarterly, 10(2): 57-84 (in Persian)
Sharbatian, Mohammad Hassan and Eskandari; Zahra and Tawafi; Pouya (2014) Sociological study of the influence of lifestyle and other social factors on cultural capital, Lifestyle Sociology Quarterly, 1(4): 175-222 (in Persian)
Sharepour, Mahmoud (2014) Sociology of Education, Tehran: Samt (in Persian)
Tia DE Nora (1999) Music as a Technology of the Self, Poetics, 27, pp. 31-56
Vallencourt G (2012) Music therapy: A community approach to social justice, The Arts in Psychotherapy, Vol 39, Issue 3, PP. 173–178
Van Ejik, Koen (2001) Social differentiation in musical taste pattern, Social Forces, Vol 79, No 3, pp.1163-1184
Vedadhir, Abu Ali and Aminian; Ehsan and Tabatabai; Asie and Salmani; Mohammad Javad (2011) Young people and pop music: a sociological study of socio-cultural factors related to the tendency of Tarbiat Moalem University students to pop music, Iranian Social Issues Magazine, 2(1): 167-193 (in Persian)