برساخت مردانگی‌های حاشیه‌ای در سینمای ایران پس از انقلاب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22034/jcsc.2026.2083356.2912
چکیده
سینمای ایران سینمای مردسالارانه‌ای است و تصاویر مردانی که با الگوهای هژمونیک تطابق ندارند، به حاشیه رانده ‌می‌‌شود. این پژوهش با تکیه بر چارچوب نظری آر.دابلیو.کانل به بررسی برساخت مردانگی به حاشیه رانده شده در سینمای پس از انقلاب 1978 می‌‌پردازد. هدف این تحقیق توصیف مردانگی های حاشیه‌ای و تفسیر چگونگی ارتباط این بازنمایی ها با تغییرات اجتماعی است. برای دستیابی به این اهداف، سیزده فیلم با استفاده از روش تحلیل روایی سیمور چتمن با تمرکز بر ابعاد داستان، گفتمان و ایدئولوژی انتخاب و تحلیل شد. این رویکرد امکان بررسی زبان سینمایی و موقعیت ایدئولوژیک فیلم در مورد مردانگی را فراهم کرد. یافته‌ این مقاله تغییرات قابل‌توجهی را در بازنمایی مردانگی به حاشیه رانده شده در طول دهه‌های پس از انقلاب 1357 را برملا می‌‌کند و نشان ‌می‌‌دهند سینمای ایران پس از انقلاب، علی‌رغم کنترل ایدئولوژیک، مردانگی حاشیه‌ای را نه صرفاً به عنوان بازتاب ضعف و طرد مردان، بلکه به ابزاری گفتمانی برای افشای تناقض‌ها، شکست‌ها و بحران‌های مردانگی هژمونیک تبدیل می‌کند؛ این بازنمایی‌ها نه تنها بازتاب تغییرات ایدئولوژیک هر دهه هستند، بلکه به طور ضمنی نقدی فرهنگی و ضدگفتمانی بر هنجارهای قدرت جنسیتی وارد می‌آورند و امکان بازاندیشی در هویت‌های مردانه را فراهم می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405