سنخ شناسی قلدری و استراتژی های دانش آموزان قربانی (مورد مطالعه: دانش آموزان پسر شهر سنگر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 کارشناسی ارشد مطالعات جوانان، گروه آموزشی علوم اجتماعی، دانشگاه گیلان، رشت
10.22034/jcsc.2026.2071723.2924
چکیده
قلدری دانش‌آموزی پدیده‌ای میان‌رشته‌ای است که دارای ابعاد فردی، اجتماعی و فرهنگی بوده و با مناسبات قدرت در مدرسه گره خورده است. هدف این مقاله، واکاوی چیستی، انواع و استراتژی‌های دانش‌آموزان در مواجهه با این پدیده است. این پژوهش از نوع کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ دانش‌آموز پسر دارای تجربه مستقیم از قلدری گردآوری شد و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها نشان می‌دهد که انواع قلدری روانی، فیزیکی، کلامی و اجتماعی در مدارس پسرانه شهر سنگر شناسایی شد. واکنش دانش‌آموزان در برابر قلدری در دو دسته کلی سوژۀ فعال و منفعل قرار گرفت. دانش‌آموزان با سرمایه اجتماعی و فرهنگی بالاتر کمتر در معرض قلدری قرار دارند، حال آنکه دانش‌آموزان با سرمایه کمتر هدف اصلی آن هستند. تحلیل داده‌ها نشان داد که قلدری تحت تأثیر مجموعه‌ای از نابرابری‌ها و مشکلات فردی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است که از طریق نهادهای اجتماعی، به‌ویژه خانواده و مدرسه، بازتولید می‌شود و در پرتو سکوت گفتمانی نهادهای مزبور تشدید می‌گردد. همچنین طبقات پایین جامعه از قلدری به‌عنوان خرده‌فرهنگ مقاومت در جهت اثبات هویت و مردانگی خود استفاده می‌کنند. این یافته‌ها بر ضرورت توجه هم‌زمان به ساختارهای نهادی و منابع قدرت فردی در درک و مقابله با قلدری دانش‌آموزی تأکید می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 مهر 1405