تأملی جامعه‌شناختی بر زندگی روزمرۀ دینداران در اپلیکیشن‌های دینی

امروزه فناوری به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره‌ تبدیل شده است. بطوریکه برای مطالعه ابعاد مختلف زندگی روزمره، بایستی نسبت آن با فناوری مشخص شود. از این رو، در این مقاله برای مطالعه رفتار روزمره‌ی دینداران، سعی کردیم تا نوع مواجهه آنها با اپلیکیشن‌ها‌ی دینی را بررسی کنیم. برای این مساله، از روش مردم‌نگاری با ابزارهای مصاحبه و مشاهده‌ی میدانی استفاده شده است. برای مصاحبه و مشاهده میدانی، پژوهشگر به نمایشگاه بین‌المللی قرآن و غرفه‌های فناوری مراجعه کرده و با استفاده از نمونه‌گیری گلوله برفی با بیست نفر از کاربران اپلیکیشن‌ها و کارمندان شرکت‌های نوآورِ دینی مصاحبه کرده است. داده‌های گردآوری شده در این تحقیق نشان می‌دهد که مخاطبین این نرم‌افزارها براساس دسته‌بندی تولیدکنندگان این ابزارهای فناورانه، به سه دسته تقسیم می‌شوند: سطوح عمومی، مطالعاتی و پژوهشی. رفتار دینداران در ایران در هر کدام از این دسته‌بندی‌ها متفاوت بوده که این تفاوت برآمده از نوع نرم‌افزارها و تجربه‌‌های متفاوتِ معنوی کاربران در مواجهه با این محیط‌ها است. در نظرگرفتن این موارد در کنار هم می‌تواند تغییرات رفتاری مسلمانان را در بافت روزمره آنها نشان دهد که این تغییر را بایستی در راستای نظم جدید دینی و امکان تداوم حیات دینی در عصر فناوری دید.