بازنمود اجتماعی زیبایی در فعالیت ورزشی زنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو
2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، گیلان
3 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان
10.22034/jcsc.2026.557122.2584
چکیده
پژوهش حاضر با رویکرد کیفی به مطالعه‌ی فضای گفتمانی فعالیت بدنی زنان می‌پردازد تا به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که: کنش‌های ورزشی زنان به منزله‌ی نظمی گفتمانی حول محور کدام دال‌های هژمونیک شکل می‌گیرند. در این راستا، با بهره‌گیری از حوزه‌های نظری مرتبط با برساخت‌گرایی اجتماعی، در چهارچوب روش تحلیل گفتمان به توصیف و تفسیر کنش‌های ورزشی زنان پرداخته شد. چهارچوب مفهومی مطالعه برگرفته از رویکردهای نظری اندیشمندانی مانند فوکو، الیاس و لاکلائو و موفه، و روش گردآوری داده‌ها مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته است. نمونه‌ی مورد مطالعه 22 نفر از زنان شهر رشت هستند که با روش نمونه‌گیری نظری هدفمند برای مصاحبه انتخاب شدند. یافتههای پژوهش نشان میدهد تفاوت در انتظارات نقش جنسیتی تاثیر بسزایی در تفاوت میزان مشارکت زنان در ورزش و همچنین انتخاب نوع فعالیت ورزشی دارد. همنشینی صفات متضاد ظرافت/خشونت و لطافت/قدرت نشان می‌دهد که زنان در جایگاه سوژهگی معانی مرتبط با زنانگی را در ورزش وسعت می‌بخشند. همچنین شناسایی و دسته‌بندی مقولات مرتبط با بازتولید بدن زنان در سه سطح مفاهیم ساخت بدنی، زنانگی بدن، و انضباط و شرم بدنی نشان می‌دهد که به دلیل غلبه‌ی گفتمان زیبایی، کنش‌های ورزشی زنان معنا و هویت خود را از این گفتمان دریافت می‌کنند. عینیت‌یافتگی هرکدام از این سه سطح گفتمانی حاکی از آن است که آن‌چه اهداف بلندمدت و حضور در فعالیت‌های ورزشی زنان را رقم می‌زند مرتبط با اهدافی است که گفتمان زیبایی با محوریت ارزش‌های مبتنی بر زنانگی ذیل ایده‌آل‌های "مردانگی تفوق‌آمیز" تعریف می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 تیر 1405