تحلیل جامعه‌شناختی هویت زنانه در رمان «سهم من»: خوانشی روایت‌شناختی–فمینیستی

«سهم من» اثر پرینوش صنیعی، از جمله روایت‌های شاخص ادبیات داستانی زنان معاصر ایران است که تجربه زیسته شخصیت زن را در بستر تحولات اجتماعی و سیاسی دهه‌های چهل تا هفتاد، بازنمایی می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل ساختار روایی و تبیین بازنمایی هویت زنانه در این رمان، با اتخاذ روشی کیفی و رویکردی توصیفی–تحلیلی، الگوی روایت‌شناسی شش‌مرحله‌ای لباو را با خوانش فمینیستی اگزیستانسیال تلفیق کرده‌است. بدین منظور، رمان به چهار اپیزود اصلی تقسیم و مؤلفه‌های روایی هر بخش استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد ساختار روایت در عین پیوستگی، ماهیتی اپیزودیک دارد و کنش‌های پیش‌برنده داستان عمدتاً برآمده از نیروهای بیرونی (خانواده، ساختارهای مردسالار، رویدادهای سیاسی–اجتماعی) است. تحلیل فمینیستی حاکی از آن است که عاملیت راوی در بیشتر مواقع محدود و واکنشی است و هویت او در چارچوب نقش‌های سنتی تعریف می‌شود؛ با این حال، روندی تدریجی از «ابژه بودن» به سوی «سوژه خودآگاه» در او قابل ردیابی است. مونولوگ پایانی رمان، نقطه اوج این خودآگاهی است که در آن راوی با بازخوانی زندگی خویش، محدودیت‌های ساختاری را آشکار می‌سازد. جمع‌بندی پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب مدل روایت‌شناسی لباو با تحلیل فمینیستی اگزیستانسیال، امکان فهم جامع‌تری از سازوکار شکل‌گیری هویت زنانه در ادبیات داستانی فراهم می‌کند و تجلی اصلی «سهم» زن در این رمان را نه در اختیار داشتن انتخاب، که در توانایی روایتِ تجربه زیسته و رسیدن به آگاهی انتقادی است.