تحلیل گفتمان‌های مسلط و چالش‌های قدرت در تعالی دو دهه اخیر فوتسال ایران: رویکرد پساساختارگرا

فوتسال ایران در دو دهه اخیر با وجود دستیابی به موفقیت‌های چشمگیر در سطح بین‌المللی، همچنان در ساختار سیاست‌گذاری و مدیریت ورزش جایگاهی حاشیه‌ای دارد. این وضعیت نوعی پارادوکس میان «موفقیت فوتسال» و «موقعیت نهادی» ایجاد کرده است که نیازمند تحلیل فراتر از رویکردهای صرفاً مدیریتی است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تحلیل گفتمان‌های مسلط و سازوکارهای قدرت در فوتسال ایران و تبیین چگونگی شکل‌گیری و بازتولید این پارادوکس در دو دهه اخیر است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر روش کیفی بوده و با رویکرد پساساختارگرا و بهره‌گیری از روش تحلیل فوکویی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق 12 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کنشگران کلیدی فوتسال (مدیران، مربیان، بازیکنان و تحلیلگران)، بررسی اسناد رسمی و تحلیل متون رسانه‌ای گردآوری شد. تحلیل رسانه‌ها و مضامین آن‌ها بر اساس دال‌های مرکزی استخراج‌شده و به همراه مصاحبه‌ها کدگذاری گردید تا امکان مقایسه میان گفتمان‌های رسمی، روایت‌های کنشگران و بازنمایی رسانه‌ای فراهم شود. برای تضمین روایی و پایایی از معیارهای اعتبار، قابلیت اعتماد، تأییدپذیری و انتقال‌پذیری استفاده شد و ضریب پایایی کاپای کوهن میان ارزیاب‌ها 9/0 به‌دست آمد. یافته‌ها نشان داد میدان فوتسال ایران تحت تأثیر شش گفتمان اصلی شامل گفتمان حاکمیتی و ایدئولوژیک، ساختاری و نهادی، اقتصادی و مالی، جنسیتی و هویتی، فناورانه و دانشی و غیررسمی و شبکه‌ای قرار دارد که از طریق آن‌ها یک «رژیم حقیقت» مسلط شکل گرفته و موقعیت حاشیه‌ای فوتسال بازتولید می‌شود. در نتیجه، تعالی پایدار فوتسال ایران مستلزم بازاندیشی در سازوکارهای حکمرانی، توزیع قدرت و مشارکت چندذینفعی در نظام مدیریت ورزش است.