مطالعه پدیدارشناختی تجربه زیسته همسران طلاب از سبک زندگی طلبگی (مورد مطالعه همسران طلاب ساکن پردیسان قم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 هیات علمی دانشگاه باقر العلوم و مدیر گروه فرهنگ و ارتباطات
2 دانشجوی مطالعات فرهنگی و ارتباطات باقرالعلوم ع
چکیده
طلاب و روحانیان یکی از گروه‌های مرجع به شمار می‌روند که فراتر از الگوهای کلامی، کنش‌های آنان نیز به مثابه الگوهای رفتاری در سبک زندگی دینی مورد توجه بخشی از مردم قرار می‌گیرد؛ بنابراین مطالعه زندگی آنان می‌تواند حائز اهمیت باشد. تحقیق حاضر با رویکرد پدیدارشناختی و با هدف شناخت معنای زندگی طلبگی در تجربه زیسته همسران طلاب انجام گرفته است. روش نمونه‌گیری، هدفمند بوده و با 17 نفر از همسران طلاب، مصاحبه نیمه ساختاریافته با رویکرد همدلانه انجام شده است. به منظور غنابخشی بیشتر، گذشته از پرسش پیرامون کلیت سبک زندگی طلبگی، ابعاد زندگی طلبگی به پنج بخش تحصیل، اخلاق، تبلیغ، تلبس و شهریه تقسیم و پرسش‌هایی نیز درباره هر یک از این ابعاد مطرح شد. بنا بر یافته‌های تحقیق، می‌توان دو کلان‌معنا را در تجربه زیسته همسران طلاب درباره زندگی طلبگی به دست آورد؛ در گروهی «معنویت» و در گروه دیگر، «محدودیت» معنابخش زندگی طلبگی است. این دو معنای کلان، در هر یک از پنج بعد سبک زندگی طلبگی نیز سریان دارد و به تناسب، به هر یک معنایی متفاوت می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها


 

‏‫حسینی خامنه‌ای، سید علی (۱۳۹۳). نقش و رسالت زن. تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
‏ مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۹۰). هشدار درباره نفوذ خزنده فرهنگ غرب در مسائل حوزوی، خبرگزاری مهر، قابل‌دسترسی در: www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?newsid=1442973 (تاریخ بازیابی: 8 فروردین 1397).
‏‫استروس، آنسلم؛ و کوربین، جولیت. (۱۳۸۷). اصول روش تحقیق کیفی؛ نظریه مبنایی: رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمه: بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
‏‫امام خمینی، روح‌الله (۱۳۹۰). صحیفه امام. تهران: موسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره).
‏‫ایمان، محمدتقی. (۱۳۹۱). روش‌شناسی تحقیقات کیفی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
‏‫‏‫خوش­فر، غلامرضا. (۱۳۹۵). بررسی مقایسه‌ای سبک زندگی دانشجویان و طلاب (موردمطالعه: دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه شهر گرگان). مقاله ارائه شده در سومین اجلاس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، شیراز.
‏‫سلیمانیه، مهدی. (۱۳۹۲). طلبه زیستن؛ پژوهشی مقدماتی در سنخ شناسی جامعه‌شناختی زیست طلبگی. تهران: نگاه معاصر.
‏‫شریعتی‌ مزینانی، ‌سارا؛ و سلیمانیه، ‌مهدی. (۱۳۹۴). بررسی ویژگی‌های جامعه‌شناختی نمونه نوعی محصل علوم دینی در حوزه علمیه قم (طلاب دوره سطح). شیعه شناسی، 50(13)، 1-31.
‏‫کرسول، جان. (۱۳۹۴). پویش کیفی و طرح پژوهش؛ انتخاب از میان پنج رویکرد. ترجمه: حسن دانایی‌فرد، تهران: صفار.
‏‫‏‫محمد پور، احمد. (۱۳۸۹). ضد روش؛ منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
‏‫مرکز آمار ایران. (۱۳۹۵). نتایج سرشماری ۱۳۹۵. http://amar.qom-mporg.ir.
‏‫مطهری، مرتضی. (۱۳۸۴). ده گفتار. تهران: انتشارات صدرا.
‏‫مهدوی کنی، محمد سعید. (۱۳۸۷). دین و سبک زندگی. تهران: امام صادق (ع).
Hosseini Khamenei, Seyyed Ali (2014). The Role and Mission of Women. Tehran: Islamic Revolution Publications. (in Persian)
  Makarem Shirazi, Nasser (2011). Warning about the Creeping Influence of Western Culture in Seminary Issues, Mehr News Agency, available at: www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?newsid=1442973 (Retrieved: 24 April 2018). (in Persian)
Strauss, Anselm; and Corbin, Juliet. (2008). Principles of Qualitative Research Method; Grounded Theory: Procedures and Methods. Translated by: Buyuk Mohammadi, Tehran: Institute for the Preservation and Publication of the Works of Imam Khomeini (RA). (in Persian)
Imam Khomeini, Ruhollah (2011). Imam's Page. Tehran: Institute for the Preservation and Publication of the Works of Imam Khomeini (RA). (in Persian)
Iman, Mohammad Taqi. (2012). Methodology of Qualitative Research. Qom: Seminary and University Research Institute. (in Persian)
Khoshfar, Gholamreza. (2016). A comparative study of the lifestyle of students and scholars (case study: universities and seminaries in Gorgan). Paper presented at the Third World Conference on Psychology and Educational Sciences, Law and Social Sciences at the Beginning of the Third Millennium, Shiraz. (in Persian)
Soleimanieh, Mahdi. (2013). Student Living; A Preliminary Study in the Sociological Typology of Life-Study. Tehran: Negah Moasar. (in Persian)
Shariati-Mazinani, Sara; and Soleimanieh, Mahdi. (2015). A Study of the Sociological Characteristics of a Typical Sample of Religious Studies Students in Qom Seminary (Level Course Students). Shiite Studies, 50(13), 1-31. (in Persian)
Cresswell, John. (2015). Qualitative research and research design: choosing among five approaches. Translated by: Hassan Danaeifard, Tehran: Saffar. (in Persian)
Mohammad Pour, Ahmad. (2009). Anti-method; Logic and design in qualitative methodology. Tehran: Sociologists' Publications. (in Persian)
Statistics Center of Iran. (2016). Census results 2016. http://amar.qom-mporg.ir. (in Persian)
Motahhari, Mortaza. (2005). Ten speeches. Tehran: Sadra Publications. (in Persian)
Mahdavi Kani, Mohammad Saeed. (2008). Religion and lifestyle. Tehran: Imam Sadeq (AS).(in Persian)