ارزیابی نظام رسانه ‏ای افغانستان در راستای ملت‏ سازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزشی ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی ارتباطات، دانشگاه تهران
چکیده
چکیده

این مطالعه بر اساس این باور که رسانه‏های جمعی از قدرت نمادین برخوردار هستند و با ایجاد ظرفیت انسجام اجتماعی و تقویت افکار عمومی می‏توانند در راستای ملت‏سازی مؤثر باشند، به ارزیابی اسناد مرتبط و همسو با زمینه‏های فعالیت‏ رسانه‏ای به این پرسش پاسخ می‏دهد که چرا در افغانستان باوجود فعالیت آزاد رسانه‏ها هنوز ملت‏سازی در این کشور تحقق‌نیافته است. طبق انتظار رسانه‏های افغانستان که نزدیک به دو دهه با حمایت‏های قانون اساسی و قانون رسانه‏های همگانی به آزادی بیان و تکثر رسانه‏ای دست یافتند، می‏توانستند با ایجاد یک حوزه فرهنگی یا ادبی به حوزه سیاست اثرات شگرفی داشته باشند و با جلوگیری از سیاست‏های قوم‏مدارانه در ساختار قدرت دگرگونی عظیمی را در جامعه موجب شوند. عدم تحقق این مهم ما را بر آن داشت تا از روش تحقیق کیفی با رویکرد انتقادی بهره ببریم تا به این پرسش پاسخ دهیم که چرا در طول بیش از یک‎ونیم دهه با حضور و فعالیت رسانه‏های آزاد و متکثر در افغانستان، هنوز هویت ملی مشترک شکل‌گرفته است و نظام رسانه‏ای در این خصوص چه نقصی داشته است. ازاین‌رو، از نظریات توسعه رسانه‏های جمعی و الگو‏های ملت‏سازی و همین‌طور از روش از مطالعه اسنادی و با فنون تحلیل مضمونی استفاده‌شده است. نتیجه‏ی اتخاذ چنین رویکردی، تضاد‎ها و خلأهای موجود درزمینه‎ و بستر فعالیت‏های رسانه‏های جمعی افغانستان بیش‌ازپیش هویدا ساخته‏است و همین‌طور رابطه‏‎ای بین نظام سیاسی و رسانه‏ای کشور را.

کلیدواژه‌ها


  •  

     

    • آمارتیاسن (1391)، توسعه یعنی آزادی، ترجمه محمد سعید نوری، تهران: انتشارات نی.
    • اندیشمند. محمد اکرم (1393)، دولت – ملت‌سازی در افغانستان، کابل: انتشارات سعید.
    • تامپسون. جان. ب (1389)، رسانه‌ها و مدرنیته، ترجمه مسعود اوحدی، تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم.
    • تمنا. فرامرز (1387)، سیاست خارجی آمریکا در افغانستان، تهران: انتشارات موسسه مطالعات استراتژیک
    • دلجو. عباس (1396)، هزاره‏ها و حاکمیت استبدادی صدسال اخیر، کابل: انتشارات مقصودی.
    • دولت‌آبادی. بصیراحمد (1387)، شناسنامه افغانستان، تهران: انتشارات عرفان، چاپ چهارم.
    • سان‌لیور (1372) نقشه جدید قومی افغانستان، ترجمه سرو قدم مقدم، مشهد: نشر پاپلی یزدی.
    • گریگوریان. وارتان (1388)، ظهور افغانستان نوین، ترجمه علی عالمی کرمانی، کابل: انتشارات عرفان.
    • مرادی. صاحب‏نظر (1393)، افغانستان جغرافیای بحران، کابل: انتشارات سعید.
    • مک‏وایل. دنیس (1385)، درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: پژوهشکده فرهنگ، هنر و ارتباطات.
    • ملوشیوچ. سینیشا (1393) جامعه‌شناسی قومیت، ترجمه پرویز دلیرپور، تهران: انتشارات سبزان، چاپ دوم.
    • موسسه نی، حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد در افغانستان (1397): کتاب راهنمایی رسانه‌ها، بخش کابل.
    • موسوی. عسکر (1387)، هزاره‏های افغانستان، ترجمه، اسدالله شفایی، قم: انتشارات اشک یاس.
    • مولانا. حمید (1390)، پیشرفت و تعالی: گذر از نوگرایی، تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‎ها.
    • هامبرماس. یورگن (1386)، دگرگونی ساختاری حوزه عمومی، ترجمه جمال محمدی، تهران: انتشارات افکار.
    • B (2001), Media policy after regulation?, International Journal of Cultural Studies, London: Vol 4. pp 301–326.
    • Andishmand, Mohammad Akram (2014). Nation-State Building in Afghanistan, Kabul: Saeed Publications. (In Persian)
    • T. E (2003), Separation, assimilation, or accommodation: contrasting ethnic minority policies, London: Praeger Publishers.
    • Csapó. B (2001), Developing Democratic Character in The Young, (Doctoral dissertation, University of Szeged), San Francisco: Jossey-Bass.
    • Czarnecka. J (2005), Democratisation and Nation-building in ‘Divided Societies, Ed by: Francis Fukuyama, Maryland: The Johns Hopkins University Press.
    • Deljou, Abbas (2017). The Hazaras and the Authoritarian Rule of the Past Century, Kabul: Maqsoudi Publications. (In Persian)
    • Dolatabadi, Basir Ahmad (2008). Identity Card of Afghanistan, Tehran: Erfan Publications, 4th Edition. (In Persian)
    • A W (2002), Nationalism, Liberalism, and Democracy, Political Research Quarterly, Vol. 55, No. 1 pp. 191-211.
    • S and Franzetti. A (2011), Media systems and political systems: Dimensions of comparison, The International Communication Gazette Journal, Vol. 73, Pp 273-301.
    • M (2016), The political constitution: from Westminster to Waitangi, The Political Science journal, Vol. 68. pp 192–209
    • Gregorian, Vartan (2009). The Emergence of Modern Afghanistan, Translated by Ali Alemi Kermani, Kabul: Erfan Publications. (In Persian)
    • Grossman. H. (2004), Constitution or Conflict, The Journal of Conflict Management and Peace Science, Vol 21. Pp 29-42.
    • R (2016), Nation-Building as Necessary Effort in Fragile States, Amsterdam: University Press.
    • Habermas, Jürgen (2007). The Structural Transformation of the Public Sphere, Translated by Jamal Mohammadi, Tehran: Afkar Publications. (In Persian)
    • Hosseini, S. H. , Nosraty, N. and Tomraee, S. (2025). Children, Healthy Lifestyle and Media Literacy. Journal of Cyberspace Studies, 9(1), 1-23. doi: 10.22059/jcss.2024.387609.1120
    • Inglehart. R and Welzel. Ch (2005), Modernization, Cultural Change and Democracy:The Human Development Sequence, New York: Cambridge University Press.
    • Koufa. K (2006), The UN, Human Rights and Counter-terrorism, in The International Cooperation in Counter-terrorism, London: Ashgate Publishing Limited.
    • Kragulj. D & others (2017), Consumer Ethnocentrism in Transitional Economics: Evodence from Serbia. University of Belgrade the Journal of UKD, Vol.1. pp. 59-79.
    • M and Delahunt. B (2017), Doing a Thematic Analysis: A Practical, Step-by-Step: Guide for Learning and Teaching Scholars, The All Ireland Journal of Teaching and Learning in Higher Education, Vol 8. No 3. Pp3351- 3364.
    • Malešević, Siniša (2014). Sociology of Ethnicity, Translated by Parviz Delirpour, Tehran: Sabzan Publications, 2nd Edition. (In Persian)
    • Malesevic. S (2004), The Sociology of Ethnicity, London: Sage Publications Ltd.
    • McQuail, Denis (2006). Introduction to Mass Communication Theory, Translated by Parviz Ejlali, Tehran: Research Institute for Culture, Art, and Communication. (In Persian)
    • Moradi, Saheb Nazar (2014). Afghanistan: Geography of Crisis, Kabul: Saeed Publications. (In Persian)
    • Mousavi, Askar (2008). The Hazaras of Afghanistan, Translated by Asadullah Shafai, Qom: Ashk-e Yas Publications. (In Persian)
    • Mowlana, Hamid (2011). Progress and Excellence: Moving Beyond Modernity, Tehran: Office for Media Studies and Planning. (In Persian)
    • Muncie. J (2006), Critical Research, In the Sage Dictionary of Social Research Methods, Compiled and edited By Victor Jupp, California: Sage Publications.
    • Nai, Supporting Open Media in Afghanistan (2018). Media Guidebook, Kabul Section. (In Persian)
    • W. C. Jr. and Rosow. S. J. (1999), The Nation-State and Global Order: A Historical Introduction to Contemporary Politics, Boulder: Lynne Rienner Publishers.
    • Prior. L (2003), Using Documents in Social Research, California: Sage Publications.
    • J (1996), Ethnic Minorities in the Modern Nation State: Working Papers in the Theory of Multiculturalism and Political Integration, London: Macmillan Press Ltd.
    • Roberts. J and Crossley. N (2004), After Habermas: New Perspectives on the public Sphere, London: Wiley-Blackwell pub.
    • A (2003), Democratization in the Middle East: Experiences, struggles, challenges, New York: United Nations University Press.
    • Sen, Amartya (2012). Development as Freedom, Translated by Mohammad Saeed Nouri, Tehran: Ney Publications. (In Persian)
    • Servaes. J and Malikhao. P (2008), Development Communication Approaches in an International Perspective, in Communication for Development and Social Change, ed: by Jan Servaes, London: Sage Publications.
    • A. D (2003), Nationalism and Modernism: A critical survey of recent theories of nations and nationalism, First published 1998 by Routledge, Taylor & Francis e-Library.
    • Soroori Sarabi, A., Arsalani, A., & Toosi, R. (2020). Risk management at hazardous jobs: A new media literacy?. Socio-Spatial Studies, 4(1), 13-24. doi: 10.22034/soc.2020.212126
    • Street. J (2001), Mass Media, Politics and Democracy, New York: Palgrave Publications.
    • Sun-Liver (1993). The New Ethnic Map of Afghanistan, Translated by Sarvadam Moghaddam, Mashhad: Papoli Yazdi Publications. (In Persian)
    • Thompson, John B. (2010). Media and Modernity, Translated by Masoud Ohadi, Tehran: Soroush Publications, 2nd Edition. (In Persian)
    • Ch (2007), Democracy, New York: Cambridge University Press.
    • Tmana, Faramarz (2008). S. Foreign Policy in Afghanistan, Tehran: Institute for Strategic Studies Publications. (In Persian)
    • Vaezi, Hamzeh (2012). Fragmented Identities, Mashhad: Badakhshan Publications. (In Persian)
    • Zamani, M., Nourbakhsh, Y., & Nayebi, H. (2021). Presenting a pattern for promoting social health through social networks (Case study: Instagram social network). New Media Studies7(28), 42-1. doi: 10.22054/nms.2022.63698.1277