مدل مفهومی جنسیت در پوشش رسانه ای المپیک 2020 توکیو و 2016 ریو ( مطالعه موردی : روزنامه ایران ورزشی )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
2 گروه مدیریت ورزشی،دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
3 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 گروه آموزشی روزنامه نگاری، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
با توجه یه تعداد معدود و محدودیت مدل های مفهومی جنسیت ارائه شده در پوشش رسانه ای، هدف از نگارش این مقاله
رسیدن به یک مدل مفهومی از جایگاه جنسیت در پوشش رسانه ای المپیک 2020 توکیو و 2016 ریو بود تا بتوان از آن
بعنوان الگویی در تحلیل شرایط موجود و نیل به وضع مطلوب بهره برداری کرد. این تحقیق به روش پژوهش کیفی و
مبتنی بر رویکرد تحلیل مضمون است. جامعه آماری، شامل تمامی مطالب روزنامه ایران ورزشی در سال 1395 و در
سال 1400بود. نمونه گیری آماری به صورت هدفمند انتخاب گردید که شامل 212 داده متنی (خبر، گزارش، مصاحبه و
مقاله) در روزنامه ایران ورزشی در بازه زمانی برگزاری هر یک از المپیک های مذکور ( 15 الی 31 مرداد 1395 و
1 الی 17 مرداد 1400 ) بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش کدگزاری سه مرحله ی کدگذاری توصیفی، تفسیری
و یکپارچه سازی استفاده شد. با توجه به نتایج کدگذاری ها، پنج مضمون اولیه، سه مضمون ثانویه و یک مضمون فراگیر
حاصل گردید مقایسه نتایج بدست آمده نشان می دهد که در اغلب موارد تحت تاثیرفضای گفتمان جنسیت زدگی و رویکرد
این روزنامه مبنی بر مفاهیم «هژمونی»، « استعاره های ورزشی» و « فراواقعیت» بوده است. از نکات قابل توجه در مفهوم
«هژمونی» این است که پوشش خبرها در این مضمون برای هر دو جنس انجام شده است با این تفاوت که حمایت خبری از
بانوان، بیشتر اعلام محرومیت های زیرساختی می شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 
احمدی، ثریا؛ عقیلی، سیدوحید؛ مهدی زاده، سیدمحمد؛  مظفری، افسانه. (1394) «رسانه و مسأله هویت جنسیتی بازنمایی شده (رهیافتی تحلیلی به مناقشه­ی تاریخی نقش رسانه‌ها در بازتولید و ترویج نابرابری جنسیتی)»، مطالعات رسانه‌ای، سال 10، صص 18-7. زمستان.
پاک‌سرشت، سلیمان؛ حسینی، حاتم؛ اینانلو، مینا. (1391). «تحلیل تماتیک رفتارهای بدنی در بین دختران و زنان تهرانی»، فصل­نامه­ی انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال 8، شماره­ی 28، صص 169-147. پاییز.
جوانی، وجیهه؛ آقاجانی، فرشته؛ عالمی، مینا. (1401). تأثیر رسانه‌ها بر کلیشه‌های جنسیتی در ورزش زنان، فصلنامه‌ی علمی زن در فرهنگ و هنر، دوره 14، شماره 1، صص 57-72. پاییز.
جیولیونوتی، ریچارد. (1391). نظریه‌های جامعه­شناسی انتقادی در ورزش، ترجمه­ی افسانه توسلی، چاپ اول، تهران: نشر علم.
چارتریس بلک، جاناتان. (1398). تحلیل انتقادی استعاره: رویکردی شناختی پیکره‌ای، ترجمه­ی یکتا پناه پور، چاپ اول، تهران: انتشارات لوگوس.
حامدی، مهدی؛ رضوی، فاطمه. (1394) «نظام نشانه‌ای حاد واقعیت در اندیشه بودریار و تطبیق آثار پیتر هالی با آن». دوفصلنامه فلسفی شناخت. سال هشتم، شماره 2، صص 84-71. زمستان.
حشمت زاده، محمدباقر؛ اکرمیان، سید محمدحسین. (1394). «ارتباط سنجی ورزش و سیاست با بهره‌گیری از نظریه آنتونی گرامشی»، رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، سال هفتم، شماره 1، صص 35-10. پاییز.
رضایی پاشا، صدیقه؛ شریفی فر، فریده؛ شارع پور، محمود؛ کیا، علی ‌اصغر کیا. (1400 ). تحلیل تماتیک خبرهای المپیک 2020 توکیو با تأکید بر جنسیت (مطالعه موردی: روزنامه شرق)، فصلنامه مطالعات توسعه‌ی اجتماعی فرهنگی، دوره نهم، شماره 4، 57-33. بهار.
شارع پور، محمود. (1388). «نقش رسانه در بازتولید هژمونی مردانه در ورزش: مطالعه­ی موردی: بازی‌های المپیک»، فصل­نامه­ی انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره 5، شماره 14، صص 32-11. بهار.
 صادقی فسایی، سهیلا؛ کریمی، شیوا. (1384). «کلیشه های جنسیتی سریال تلویزیونی ایرانی در سال 1383)، پژوهش زنان، دوره 3، شماره 3، ص 89-59. پاییز.
قدیمی، بهرام؛ شکاری، شیوا؛ تجرد، ابوالفضل؛ امیری مقدم، مرجان. (1400). نظریه‌های کلاسیک و مدرن در جامعه‌شناسی ورزش، چاپ سوم، تهران، انتشارات جامعه شناسان.
 قره، محمدعلی؛ آنت، زینب. (1396). «شناخت نگرش دانشجویان مدیریت رسانه نسبت به انعکاس ورزش بانوان در رسانه ملی»، پژوهش‌های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش، دوره 9، شماره 1، صص 45-55. بهار.
کواکلی، جی.(1399). ورزش در جامعه، ترجمه‌ی سید احمدنژاد سجادی، چاپ اول، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
مطهری، شهلا؛ سعادت، محبوبه. (1394). «بررسی زبان جنسیتی در مطبوعات اجتماعی ایران: مطالعه­ی موردی چهار مجله­ی خانوادگی پرتیراژ»، فصل­نامه­ی علمی - پژوهشی زبان­پژوهی دانشگاه الزهرا، سال 7، شماره­ی 16، صص 159-133. پاییز.
نظری آزاد، معصومه؛ طالب پور، اکبر؛ کاشانی، مجید.(1398). تحلیل جامعه‌شناختی از نابرابری جنسیتی در ورزش (از منظر زنان ورزشکار قهرمان ملی). فصلنامه علمی - پژوهشی زن و جامعه، سال دهم، شماره 4، صص 289-316. زمستان.
 
Ahmadipour, Soraya; Aghili, Seyed Vahid; Mahdizadeh, Seyed Mohammad; Mozaffari, Afsaneh. (2015). "Media and the Issue of Gender Identity Representation (An Analytical Approach to the Historical Controversy of Media's Role in Reproducing and Promoting Gender Inequality)," Media Studies, Year 10, pp. 18-7. Winter.(In Persian)
Baudrillard, Jean. (2007). Seduced Translation, Amin Jahani. Paris press.
Braun, Virginia, and Victoria Clarke. (2006) "Using thematic analysis in psychology." Qualitative research in psychology 3.2: 77-101.
Bruce, T. (2016). New rules for new times: Sports women and media representation in the third wave. Sex Roles74(7-8), 361-376.
 Chartres Black, Jonathan. (2019). "Critical Analysis of Metaphor: A Cognitive-Corporeal Approach," translated by Yekta Panah Pour, First Edition, Tehran: Logos Publishing. .(In Persian)
Coakley, Jay. (2020).Sport in soiety: issues and controversies.Translated by Seyed Ahmadnejhad Sajadi.Elmi and farhangi press.
De Baranda Clara Sainz, Adá Lameiras Alba, Blanco Ruiz Marian (2020) "Gender Di_erences in Sports News Coverage on Twitter", International Journal Environmental Research and Public Health, 17(14): 1-13.
Fornari LF, Lourenço RG, Fonseca RMGS, Santos DLA, Egry EY(2019) Gender perspective in reports on women athletes in Rio 2016 Olympic Games. Texto Contexto Enferm [Internet]. 2019 [cited YEAR MONTH DAY]; 28:e20180170.Available from: http://dx.doi.org/10.1590/1980-265X-TCE-2018-0170
 Ghadimi, Bahram; Shakari, Shiva; Tajrod, Abolfazl; Amirimoghadam, Marjan. (2021). "Classical and Modern Theories in the Sociology of Sports," Third Edition, Tehran: Sociologists Publishing. .(In Persian)
Gharae, Mohammad Ali; Ant, Zeynab. (2017). "Understanding Media Management Students' Attitudes Toward Women's Sports Coverage in National Media," Researches in Physiology and Management in Sports, Vol. 9, No. 1, pp. 45-55. Spring.(In Persian)
  Giulianotti, Richard. (2012). "Critical Sociological Theories in Sports," translated by Afsaneh Tosali, First Edition, Tehran: Science Publishing .(In Persian)
Grabmüllerová, A. (2022). Social Media and the Olympics: A Chance for Improving Gender Equality. Frontiers in Sports and Active Living4.
 Hamedi, Mehdi; Razavi, Fatemeh. (2015). "The Acute Signifying System of Reality in Baudrillard's Thought and Its Application to Peter Hall's Works," Biannual Journal of Philosophical Cognition, Year 8, No. 2, pp. 84-71. Winter.(In Persian)
 Hesmatzadeh, Mohammad Baqer; Akramian, Seyed Mohammad Hossein. (2015). "Correlation Between Sports and Politics Using Antonio Gramsci's Theory," Political and International Approaches, Year 7, No. 1, pp. 35-10. Autumn.(In Persian)
Javani, Vajieh; Aghajani, Fereshteh; Alami, Mina. (2022). "The Impact of Media on Gender Stereotypes in Women's Sports," Scientific Quarterly Journal of Women in Culture and Art, Vol. 14, No. 1, pp. 57-72. Autumn.(In Persian)
Kwakli, Ji. (2020). "Sports in Society," translated by Seyed Ahmad Nejad Sajadi, First Edition, Tehran: Scientific and Cultural Publishing.(In Persian)
Martindale Rebecca(2020) The Institution of Sport: Female Athletes, Media Representation and the Social Construction of a Dual Gender Identity,MA Thesis, The Department of Education, Concordia University,Montreal, Quebec, Canada.
 Motehari, Shahla; Saadat, Mahbubeh. (2015). "Examining Gendered Language in Iranian Social Press: A Case Study of Four High-Circulation Family Magazines," Scientific-Research Quarterly Journal of Linguistics at Alzahra University, Year 7, No. 16, pp. 159-133. Autumn.(In Persian)
Nazari Azad, Masoumeh; Talabpour, Akbar; Kashani, Majid. (2019). "A Sociological Analysis of Gender Inequality in Sports (From the Perspective of National Champion Female Athletes)," Scientific-Research Quarterly Journal of Women and Society, Year 10, No. 4, pp. 289-316. Winter.(In Persian)
Nosraty, N., Sakhaei, S., & Rezaei, R. (2021). The impact of social media on mental health: A critical examination. Socio-Spatial Studies, 5(1), 101-11. doi: 10.22034/soc.2021.212042
Nosraty, N., Tomraee, S., & Zamani, M. (2020). Beauty business in Iran: Does beauty make you healthy?. Socio-Spatial Studies, 4(1), 1-11. doi: 10.22034/soc.2020.211920
Ortega Calvo Elena (2020) "News Coverage of Women Athletes during the Olympic Games", RICYDE. Revista Internacional de Ciencias del Deporte. 61(16), 267-284. https: //doi. org/10. 5232/ricyde2020. 06103
  Pakseresht, Soleiman; Hosseini, Hatam; Einanloo, Mina. (2012). "Thematic Analysis of Bodily Behaviors Among Girls and Women in Tehran," Journal of the Iranian Association for Cultural Studies and Communication, Year 8, Issue 28, pp. 169-147. Autumn. .(InPersian)
Rezayi Pasha, Sedigheh; Sharifi Far, Farideh; Shahrpour, Mahmoud; Kia, Ali Asghar Kia. (2021). "Thematic Analysis of News on the Tokyo 2020 Olympics with a Focus on Gender (Case Study: Shargh Newspaper)," Quarterly Journal of Social-Cultural Development Studies, Vol. 9, No. 4, pp. 57-33. Spring. .(In Persian)
Sadeghi Fasaei, Soheila; Karimi, Shiva. (2005). "Gender Stereotypes in Iranian Television Series in 2004," Women's Research, Vol. 3, No. 3, pp. 89-59. Autumn. .(In Persian)
Shahrpour, Mahmoud. (2009). "The Role of Media in Reproducing Male Hegemony in Sports: A Case Study of the Olympics," Quarterly Journal of the Iranian Association for Cultural Studies and Communication, Vol. 5, No. 14, pp. 32-11. Spring. .(In Persian)
Shor, Eran, Arnout van de Rijt, and Babak Fotouhi (2019) "A Large-Scale Test of Gender Bias in the Media". Sociological Science 6: 526-550. DOI: 10.15195/v6.a20
Zamani, M., Nourbakhsh, Y., & Nayebi, H. (2021). Presenting a pattern for promoting social health through social networks (Case study: Instagram social network). New Media Studies, 7(28), 42-1. doi: 10.22054/nms.2022.63698.1277