آسیب‌شناسی ساختار مالکیت و نحوه اداره ایرنا در پرتو مطالعه تطبیقی با خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس، فرانس پرس، رویترز و پی.تی.آی

ساختار مالکیت و نحوه اداره، عاملی تعیین‌کننده در ایفای نقش مطلوب و حرفه‌ای خبرگزاری‌ها به شمار می‌رود. از این رو، در دهه اخیر بسیاری از خبرگزاری‌های بزرگ بین‌المللی و ملی با تغییر یا تعدیل شیوه‌های مالکیتی و ایجاد تحول در الگوهای مدیریت و اداره سازمان رسانه‌ای سعی کرده‌اند کارکرد حرفه‌ای خود را بهبود و ارتقاء بخشند. در این راستا، مقاله حاضر تلاش می‌کند وضعیت موجود خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) را به عنوان تنها خبرگزاری رسمی در ایران از حیث شیوه مالکیت و نحوه اداره در بستر رویکردی تطبیقی با سه خبرگزاری بین المللی آسوشیتدپرس، فرانس پرس و رویترز و خبرگزاری ملی هند (پی.تی.آی) مطالعه و سپس با مراجعه به آراء و نظرات صاحبنظران و دست اندرکاران خبره رسانه‌ای در ایران، آسیب‌های ایرنا را از این بعد، شناسایی و وضعیت مطلوب آن را ترسیم کند. نتیجه پژوهش که با روش کیفی و تلفیقی از مطالعه تطبیقی و مصاحبه عمقی با خبرگان انجام شده است، کاهش تصدی‌گری و اعمال نظر دولت (قوه مجریه) در ساز و کارهای مربوط به سیاست‌گذاری خبری و رسانه‌ای و تشکیل یک مدیریت قوی و کارآمد، حرفه‌ای و غیرسیاسی در ایرنا را نشان می‌دهد. بر این اساس، می‌توان مالکیت دولتی ایرنا را با همین ساختار کنونی (فعالیت زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) حفظ، اما دو تغییر همزمان در ساختار آن انجام داد: ایجاد مدیریت حرفه‌ای و سپس احیاء و تقویت نقش موثر شورای عالی نظارت بر آن.