پادکست؛ آشنایی‌زدایی از امر روزمره؛ تحلیل پدیدارشناختی تجربه شنیدن پادکست در میان کاربران متولدین دهه شصت

در نظر گرفتن معنای «شنیدن» در سیری از تحولات رسانه‌ای، دغدغه پژوهش حاضر است؛ اینکه این تحولات چگونه بر تجربه و معنای «شنیدن» در زیست-جهان رسانه‌ای تأثیرگذار است.

پادکست به عنوان رسانه‌ای شنیداری، به لطف آی‌پادها، نرم‌افزارهای صوتی ارزان و وبلاگ-ها در فرهنگ اشباع شده از تصویر رسانه‌های جدید متولد شد. در این میان، متولدین دهه شصت که عبور از رسانه‌های آنالوگ به دیجیتال را تجربه کرده‌اند، به عنوان نسل جوان در دهه هشتاد، ورود پادکست به ایران را در میان تب و تاب وبلاگ نویسی، شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر، فرندفید و فیس‌بوک به یاد دارند. بر اساس زیست رسانه‌ی این نسل، مطالعه تجربه شنیداری‌آن‌ها در پادکست، نشان‌دهنده سیری متغیر از معنای شنیدار به مثابه «فرهنگ» است. بر این اساس، ساختار تجربه شنیداری پادکست در زیست-جهان رسانه‌ای متولدین دهه شصت را با رویکرد پدیدارشناختی استعلایی هوسرلی مورد مطالعه قرار دادیم.

توصیف‌ها را درون ساختار مشترک تجربه کاربران یعنی «موقعیت‌های مرزی اجرای «تکنیک» شنیدن پادکست» سازمان‌دهی کردیم و نشان دادیم که چگونه در این موقعیت‌ها، اقشار معنایی زیست-جهان رسانه‌ای به اشکال مختلف تجربه می‌شوند و بر این اساس، الگوهای شنیداری به عنوان «خرده فرهنگ پادکست» در زیست-جهان رسانه‌ای مفصلبندی می‌شوند. این الگوها عبارتند از:غوطه ورانه، نخبه گرایانه و رهایی بخش و پادکست نیز معانی مختلفی بر اساس این الگوها پیدا می‌کند؛ پادکست به مثابه روایت در شنیدار غوطه ورانه، پادکست به مثابه پناهگاه در شنیدار رهایی‌بخش، و پادکست به مثابه دانش بسته‌بندی شده در شنیدار نخبه‌گرایانه.