بازنمایی رسانه‌ای هویت ملی ایرانی در رویدادهای بزرگ ورزشی دوره انقلاب و جنگ (1357-1368): «بازی‌های آسیایی دهلی نو و سئول و المپیک سئول»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دکترای رشته علوم ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
این مقاله با هدف شناخت نحوه بازنمایی رسانه‌ای هویت ملی ایرانی طی رویدادهای ورزشی بزرگ دوره انقلاب و جنگ 1357-1368 انجام و به بررسی هویت ملی در گفتمان رسانه‌های غالب آن زمان می‌پردازد. روش تحقیق تحلیل گفتمان تاریخی- انتقادی و رویکردهای وُداک و فرکلاف و چارچوب مفهومی نیز نظریه «ناسیونالیسم پیشپا افتاده» و بهره‌گیری از دکترین «ام‌القری» است. جامعه نیز رسانه‌های دنیای ورزش و کیهان ورزشی و جمهوری و کیهان در بازی‌های آسیایی دهلی‌نو (1361)، سئول (1365) و المپیک سئول (1367) است که با نمونه‌گیری هدفمند نظری صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد ارجاع به «ما» با اشاره به «ایران و اسلام»، «ملل مسلمان به‌مثابه بخشی از خود» و «انقلاب» صورت می‌گیرد. استراتژی‌های اسنادی برای بازنمایی رسانه‌ای مثبت خود برای «اقتدار جمهوری اسلامی»، «صدور انقلاب با ورزش»، «اخلاقمداری ایرانی»، «ملتی بزرگ»، «مسلمان حقیقی بودن»، «ناجی مستضعفین و شکست‌ناپذیر» و «مبارزبودن» ملت ایران است. مواضع اقناعی پایداری، وحدت، قدرت، حق، نوع‌دوستی و فرهنگ برای برساخت یک هویت ملی ایرانی- اسلامی و تاریخ، سوءاستفاده، تهدید و عدم سودمندی برای برساخت هویت «دیگری» استفاده می‌شود.همچنین نظم مستقر در دنیا مبتنی بر دولت-ملت است و در کنار آمدن با این واقعیت صلب نظریه ام‌القراء برای نوعی تطابق از سوی نظریه‌پردازان جمهوری اسلامی مطرح می‌شود. در حوزه ورزش و بازنمایی رسانه‌ای آن هم شاهد نوعی تطابق از همین دست هستیم و تحولی در مفهوم ملت و بازگشت به ملت به منزلهی دین و پیروان دین وجود دارد. بازنمایی هویت در رسانه‌های مدنظر نیز نماینده یک گفتمان و دارای شباهت‌های ایدئولوژیک در پوشش رویدادهای ورزشی هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات