انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات مطالعات فرهنگی و ارتباطات 2008-5575 5 17 2010 02 20 Developing Information Society in Iran: Opportunities and Challenges Views of technical experts and communication theorists بررسی دیدگاه‌های متخصصان فنی و صاحب نظران ارتباطی درباره جامعه اطلاعاتی در ایران پیشبرد جامعه اطلاعاتی در ایران؛ فرصت‌ها و چالش‌ها 131 154 43572 FA مهدی فرقانی هیئت علمی دانشگاه علامه زهره شاه قاسمی کارشناسی ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2020 08 05 In this article, we try to examine theories and viewpoints about the formation and development of information society and history of the emergence of this term, and we assess also the present status of Iran on the way toward information society. After theoretical studies, The Q methodology was used by researchers to assess the viewpoints of technical experts and theorists of information society on developing  information society in Iran. In this study, a questionnaire included 73 Q-sorts, was made in the context of optimistic theories, critical theories, and neutral or intermediate theories. These Q-sorts were classified in three general categories, as indicators of issues, including the common principles of information society, accessibility or special needs to information society and the applications of information society. Based on this study, among 73 Q-sorts of Research, the two groups of respondents (20 technical experts, 20 communication theorists), have reached to an agreement on 55 Q-sorts, and on 18 other Q-sorts have disagreed. The viewpoint of experts and theorists of information society is that in current situation of Iran, considering the socio-cultural infrastructures is the most important principle to achieve the information society, which requires properly and accurate planning. They emphasize on the undeniable role of government in establishment of the information society, but they do not agree with the governmental implemented or ongoing plans. این مقاله، نظریه‌ها و دیدگاه‌های مختلف مربوط به شکل‌گیری و پیشبرد «جامعة اطلاعاتی» و نیز تاریخچه پیدایش این واژه را بیان کرده و شرایط کنونی ایران در مسیر حرکت به سمت جامعه اطلاعاتی را بررسی می‌کند. نویسندگان مقاله پس از بررسی‌های نظری، دیدگاههای متخصصان فنی و صاحب نظران ارتباطی درباره توسعه و پیشبرد جامعه اطلاعاتی در ایران را با استفاده از روش «کیو» مورد تحقیق و پژوهش قرار داده‌اند. در این بررسی، ۷۳ گویه ساخته شد که در چارچوب نظریه‌های «خوش بینانه»، «انتقادی» و نظریه‌های بی‌طرف یا «بینابین» به سه دسته کلی گویه‌های نمایانگر دیدگاه یا اصول مشترک جامعه اطلاعاتی، نیازهای ویژه جامعه اطلاعاتی و کاربردهای جامعه اطلاعاتی تقسیم شدند. در این پژوهش، دو گروه پاسخگویان ۲۰ نفر متخصص فنی و ۲۰ نفر صاحب نظر ارتباطی بر سر ۵۵ گویه، توافق و درباره ۱۸ گویه دیگر اختلاف نظر داشتند. دیدگاه متخصصان و صاحب نظران جامعه اطلاعاتی این است که در شرایط کنونی ایران، توجه به زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی، مهمترین اصل برای دستیابی به جامعه اطلاعاتی است که لازمه آن، برنامه‌ریزی درست و صحیح است. آنها بر نقش غیر قابل انکار دولت در استقرار جامعه اطلاعاتی تأکید می‌کنند اما، موافق برنامه‌هایی که دولت بر این اساس طراحی و اجرا می‌کند، نیستند.