انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات مطالعات فرهنگی و ارتباطات 2008-5575 13 47 2017 08 23 A Discussion on Ideas of Katouzian and Tabatabaei «ایرانشهری»، عامل بقا یا استبداد؟ درنگی در آراء سیدجواد طباطبایی و محمدعلی همایون کاتوزیان 105 122 27283 FA عطا محامد تبریز دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه استانبول 0000-0002-0938-1423 Journal Article 2016 10 21 <strong>The concept of <em>Iranshahri</em> is one of the main concepts in Iranian political thought. While there is a general agreement on </strong><strong>the definition of the</strong><strong> word, its transformation and consequences over the history is challenging. The focus of this paper is how thinkers approach this concept and its consequences for Iranian history. For this purpose, we focus on the conceptualization of <em>Iranshahri</em> by two of Iranian political historians, Mohammad Ali Homayoun Katouzian and Seyed Javad Tabatabaei. Their ideas about this concept stand in two opposite extremes; while Katouzian İdentifies <em>Iranshahri </em>as an element leads to tyranny in Iranian history, Tabatabaei introduces it as a survival factor for Iran. First, we explain their ideas about this concept and how they come to these conclusions, and then criticize these two theoretical frameworks. Lastly, we explore how the emergence of <em>Iranshahri</em>  has affected in Iranian political thought.</strong> <strong>مفهوم ایرانشهری، یکی از مفاهیم اساسی در اندیشه سیاسی ایران است. مفهومی که توافقی عام بر سر چیستی آن وجود دارد، اما در مورد روند تحولش در طول تاریخ و نتایج منتج از آن اختلاف‌نظرهای فراوانی هست. چگونگی نگاه اندیشمندان به این مفهوم  و نتایجی که از عملکرد آن در تاریخ ایران استخراج کرده‌اند، مسئله مقاله پیش روست. پاسخ به این مسئله را از طریق بازخوانی جایگاه مفهوم ایرانشهری در سامانه نظری محمدعلی همایون کاتوزیان و سیدجواد طباطبایی جستجو کرده‌ایم. دو نظریه‌پردازی که در رابطه با این مفهوم در نقطه مقابل یکدیگر قرار دارند؛ کاتوزیان این مفهوم را عامل استبداد در ایران و طباطبایی آن را عامل بقای ایران می‌داند. ما در ابتدا چرایی این نتیجه‌گیری را از خلل آرای طرفین شرح داده و در پایان علاوه بر نقد مفهوم ایرانشهری در این دو سامانه نظری، سعی در نشان دادن تنگناهای ایجاد کرده این مفهوم برای اندیشه سیاسی ایران داریم.</strong><br /> <strong> </strong> https://www.jcsc.ir/article_27283_6c91e2bfb5160ae267d4f353cf706f52.pdf