انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات مطالعات فرهنگی و ارتباطات 2008-5575 7 25 2011 03 01 Representation of “religious experience” discourses in Iranian Cinema after the Islamic Revolution بازنمایی گفتمان‌های «تجربه دینی» در سینمای ایران بعد از انقلاب اسلامی 39 70 19467 FA Journal Article 2010 09 05 The aim of this article is to recognize the existing “religious experience” discourses in Iran and to explain the way they are represented in the Iranian cinema after the Islamic Revolution. Using a documentary method, the concept of “religious experience” is studied from the point of view of each discourse. Then the way these discourses are represented in Iranian cinema is demonstrated using the theory of representation and the method of discourse analysis. In relation to “religious experience”, three discourses of “intellectualism”, “religious intellectualism” and “Islamic tradition” are recognized  and in order to illuminate the theoretical arguments, three movies are selected and analyzed, each representing the religious experience in the above mentioned discourses considering the discursive elements and semi discursive fields. The movies include “<em>Booye Kafoor, Atre Yas”, “Marmoolak”, </em>and<em> “Tavvallode Yek Parvaneh”</em>, for discourses of intellectualism, religious intellectualism and Islamic tradition respectively. در این مقاله سعی شده است که با شناخت گفتمان‌های موجود در باب تجربه دینی، چگونگی بازنمایی آن‏ها در فیلم‌های سینمایی ایران، بعد از انقلاب اسلامی تشریح شود. گفتمان‌های دینی موجود در جامعه ایران، هر یک تعریفی از مفهوم «تجربه دینی» ارائه می‌کنند. در این مقاله، با استفاده از مطالعه اسنادی، هم مفهوم «تجربه دینی» از دیدگاه گفتمان‌ها شناسایی شده است و هم با استفاده از «نظریه بازنمایی» و «روش تحلیل گفتمان»، چگونگی بازنمایی گفتمان‏های شکل گرفته حول این مفهوم در فیلم‌های سینمایی ایران نشان داده شده است. با پژوهشی اسنادی می‌توان سه گفتمان عمده «روشنفکری»، «روشنفکری دینی» و «سنت اسلامی» را در رابطه با تجربة دینی از یکدیگر متمایز کرد. در گفتمان روشنفکری، تجربه دینی به عنوان تجربه ماورائی، امری شخصی و بی‌اعتبار محسوب می‌شود. در گفتمان روشنفکری دینی، تجربه دینی اصالت می‌یابد و تنها راه ارتباط انسان با خداوند محسوب می‌گردد و در گفتمان سنت اسلامی نیز تجربه دینی بر اساس آموزه‌های دینی تبیین می‏شود،. تفاوت دو گفتمان آخر این است که بر خلاف گفتمان روشنفکری دینی، در گفتمان سنت اسلامی، هر نوع تجربه ماورائی، دینی محسوب نشده و تجربه دینی جایگزین شریعت و مناسک دینی نمی‌گردد. برای ملموس کردن بیشتر مباحث نظری، یک فیلم‌ سینمایی که بازنمایی نسبتاً کاملی از تجربه دینی در هر یک از گفتمان های فوق باشد انتخاب شده است. بدین ترتیب فیلم‌های «بوی کافور، عطریاس»، در گفتمان روشنفکری، «مارمولک» در گفتمان روشنفکری دینی و «تولد یک پروانه» در گفتمان سنت اسلامی، با توجه به مؤلفه‌های گفتمانی و حوزه‌های گفتمان گونگی، مورد تحلیل قرار گرفته است. https://www.jcsc.ir/article_19467_7a54f01304f2b10469ad493314ad2b5e.pdf