مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 عضو هیئت علمی گروه روزنامه نگاری/دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیده: برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در ژوییه سال 2015 بین جمهوری‌اسلامی ایران و گروه 1+5 به نتیجه رسید اما امریکا خروج خود را از این توافق در مه 2018 اعلام کرد. این خروج، هم در سطح داخلی و هم در سطح بین‌المللی به لحاظ تأثیر بر فضای سیاسی، بین‌المللی و دیپلماتیک توجّه رسانه‌ای زیادی به خود جلب کرد. هدف این مقاله بررسی بازنمایی خروج ایالات‌متحده امریکا از برجام در چهار روزنامه ایرانی است: کیهان، و رسالت (نمایندگان اصلی محافظه‌کاران) و اعتماد و شرق (نمایندگان اصلی اصلاح‌طلبان). این پژوهش از روش تحلیل گفتمان انتقادی استفاده می‌کند و متکی‌به نظریه‌های گفتمان، بازنمایی و چارچوب‌سازی است. یافته‌های این پژوهش گویای آن است که گفتمان مسلط در طیف روزنامه‌های اصلاح‌طلب «گفتمان تعامل» بوده است. این روزنامه‌ها بر لزوم ارتباط با جهان، مذاکره، تنش‌زدایی درعین حفظ انسجام ملّی تأکید کرده‌اند. «برجسته‌سازی» و «حاشیه‌رانی» تکنیک‌هایی هستند که روزنامه‌های شرق و اعتماد به‌واسطۀ آن وجوه مثبت «خود» و نقاط ضعف «دیگری» را برجسته و چارچوب‌های مدّ‌نظر خود را ازاین‌طریق بازنمایی کرده‌اند. گفتمان مسلط در طیف روزنامه‌های اصولگرای این پژوهش گفتمان «مقاومت» است. این طیف با مطرح‌کردنِ سلسله استنادات تاریخی به بدعهدی، دشمنی، بی‌اعتمادی به غرب (امریکا و اروپا) اشاره کرده‌اند و با برجسته‌کردنِ وجوه منفی «دیگری» و برجسته‌کردنِ وجوه مثبت «خود» به مثابه نظام و ملّت ایران، و تأکید بر ایستادگی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی، اقتصاد مقاومتی، بصیرت انقلابی و واکنش جدی درمقابل دشمن، سعی در القای مفاهیم و چارچوب‌های مدّ‌نظر خود و تأثیرگذاری بر مخاطب دارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Representation of US Withdrawal of JCPOA: A Critical Discourse Analysis of Editorials of Keyhan, Resalat, Shargh and Etemad Newspapers

نویسندگان [English]

  • Azin Goodarzi 1
  • Lida Kavousi 2

1 Allameh Tabatabaee University

2 Faculty member, Department of Journalism, Allameh Tabataba'i University

چکیده [English]

Abstract: The Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) reached in July 2015 between I.R. Iran and the P5+1, but the US announced its withdrawal from the deal on May 2018. This withdrawal attracted much media attention, both internationally and inside Iran, due to its impact on international political and diplomatic spheres. this article aims to investigate the representation of the US withdraw from JCPOA in four Iranian newspapers: Keyhan, and Resalat (the main representatives of the Conservatives); and Etemad‌, and Shargh (the main representatives of the Reformists). Using the critical discourse analysis method, this research relies on discourse, representation, and framing theories. The findings point out that the dominant discourse in reformist newspapers is “Interaction”. These newspapers emphasize on the necessity of interaction with the world, negotiations, détente, and maintaining the national cohesion. By applying the techniques of highlighting and marginalization, Shargh and Etemad highlight “their own” positive features and “the others’” weak points. Through these techniques, these two newspapers seek to represent and induce their intended frameworks. The dominant discourse in conservative newspapers is “Resistance”. By bringing up historical evidences on unreliability and hostility of the West (the US and Europe), They highlight negative aspects of “the others” and positive aspect of “themselves” as “Iranian people” and “Iranian political system”. These conservative newspapers make effort to induce their favorite concepts and frameworks and to influence others by emphasizing on the concepts of “resistance”, using domestic capabilities, resistive economy, revolutionary insight, and serious and severe reaction against the enemy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Representation
  • Framing. Critical Discourse Analysis
  • Newspaper
  • JCPOA