مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا (نویسندۀ مسئول)

2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهراء،

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهراء

چکیده

< p>در متن حاضر کوشیده‌ایم به بررسی رویکرد تبارشناسانۀ فوکو و کلیت پروژۀ انتقادی‌اش درمقام نوعی روش‌ـ‌اندیشۀ انتقادی بپردازیم. ویژگی سرشت‌نمای این روش‌ـ‌اندیشۀ انتقادی آن است که درمقام نوعی استراتژی، به «موضع‌گیری» دگرگونۀ سوژۀ پژوهنده در برابر جهان و پروبلماتیزه‌شدن اکنون می‌انجامد. بااین‌همه، این اکنون اکنونی گسسته از گذشته و آینده نیست که بشود آن را در یک انزوای روش‌شناسانه به بحث نشست. به‌عکس، به یک تعبیر می‌توان یکی از شاخصه‌های انتقادی روش تبارشناسی را نگاه همزمانش به گذشته و حال و آینده، آن هم تحت لوای مفهوم «قدرت»، دانست. لذا در متن حاضر، برای تشریح و توضیح همین مدعا سعی نموده‌ایم مواجهۀ فوکو با زمان گذشته، از خلال مقالۀ «نیچه، تبارشناسی، تاریخ»، مواجهه‌اش با زمان حال، از خلال مقالۀ «نقد چیست؟»، و مواجهه‌اش با زمان آینده، از خلال مقالۀ «روشنفکرها و قدرت»، را واکاویم و تأملی نیز داشته باشیم بر مفهوم قدرت که هر سۀ این مواجهات را در یک کلیت واحد و معنادار گرد هم می‌آورد و کلید فهم آن در گروی درک این نکته است که قدرت فوکویی از حیث هستی‌شناسانه نه به صورت مایملک گروه یا نهادی خاص، بلکه به صورت مناسبات نیرو قابل توجه و پیگیری است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Geneology: a critical method-thlnking and differnt confrontation with the past, the present and the future

نویسندگان [English]

  • Narges Imani marani 1
  • susan bastani 2
  • sharareh mehdizadeh 3

1 Faculty of Social Sciences and Economics, Al-Zahra University

2 Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University

3 Alzahra university

چکیده [English]

< p >In this essay we try to study Focaults genealogical approach and his critical project as a kind of critical method-thinking and not a logical-formal method-instrument. The key character of this kind of critical method-thinking as a strategy is to positioning differently against the world and to appear reality differently and through it problematizing the presentness. However this present isn’t discrete from past and future than can be studied in a methodological isolation. By the way to an interpretation, one of critical indicators of genealogical method is to study simultaneously the past, the present and the future under the concept of power. So in this passage we study Focaults confrontation with the past through the essay “Nitsche, Genealogy, History”, the present through the essay “What is Critique?”, and the future through the essay “Intellectuals and Power”. The key concept that unifies these three confrontation is power. It is the concept that from the ontological respect isn’t owned by someone, but it is in the form of power relations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geneology
  • Present
  • Past
  • Future
  • Power
  1.  

    اوون، دیوید (1394) بلوغ و مدرنیته (نیچه، وبر، فوکو و سرشت دووجهیِ خرد)، ترجمۀ سعید حاجی‌ناصری و زانیار ابراهیمی، تهران: نشر رخ‌داد نو.

    داوری اردکانی، رضا و شجاعی جشوقانی، مالک. «کانت، فوکو و سنت انتقادی»، در نشریۀ فلسفه، سال 41، شمارۀ 1، بهار و تابستان 1392، صص: 9ـ26.

    دکارت، رنه (1381) «گفتار در روش راه بردن عقل»، در سیر حکمت در اروپا، محمدعلی فروغی، تهران: انتشارات نیلوفر.

    دلوز، ژیل (1386) فوکو (چاپ اول)، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1383) اراده به دانستن، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1386) «ساختارگرایی و پساساختارگرایی» در ایران روح یک جهان بی‌روح، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1390) باید از جامعه دفاع کرد (درسگفتارهای کلژ دو فرانس 1975ـ 1976)، ترجمۀ رضا نجف‌زاده، تهران: انتشارات رخ‌داد نو.

    فوکو، میشل (1395) «حلقه‌های تور قدرت» (4) در تئاتر فلسفه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1395) «سوژه و قدرت» (2) در تئاتر فلسفه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1395) «سوژه‌مندی و حقیقت» (5) در خاستگاه هرمنوتیک خود، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1395) «نقد چیست؟» (3) در تئاتر فلسفه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1395) «نیچه، تبارشناسی، تاریخ» (1) در تئاتر فلسفه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل (1397) «پرورش خود» در نقد چیست و پرورش خود، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

    فوکو، میشل «روشنفکرها و قدرت» (مصاحبۀ میشل فوکو و ژیل دلوز) (1374) در سرگشتگی نشانه‌ها (گزینش و ویرایش مانی حقیقی)، تهران: نشر مرکز.

    کانت، امانوئل (1370) «روشنگری چیست؟»، ترجمۀ همایون فولادپور، در کلک، شمارۀ 22، صص: 58 ـ67.

    مشایخی، عادل (1395) تبارشناسی خاکستری است، تهران: انتشارات ناهید.

    هیندس، باری (1380) گفتارهای قدرت از هابز تا فوکو (چاپ اوّل)، ترجمۀ مصطفی یونسی، تهران: نشر شیرازه.

     

     

     

    Owen, David, Maturity and Modernity: Nietzche, Weber, Foucault, and the Ambivalence of Reason, trans. Saeed Hajei Naserei and Zanyar Ebrahimei (Tehran: Rokhdade No, 2015).

    Davarei Ardakanei, Reza and Shojaei Jashooghanei, Malek, “Kant, Foucault and Critical Tradition” in Journal of Philosophy, 41, No. 1 (Spring and Summer, 2013), pp. 9-26.

    Descartes, René, Discourse on the Method of Rightly Conducting One's Reason and of Seeking Truth in the Sciences, in Mohammad Ali Forooghei, The Course of Wisdom in Europe (Tehran: Niloofar, 2002).

    Deleuze, Gilles, Foucault, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2007).

    Foucault, Paul Michel, The History of Sexuality, Volume I: The Will to Knowledge, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2004).

    1. Foucault, Paul Michel, “Structuralism and Post – Structuralism” in Iran: The Spirit of a World Without Spirit,” trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2007).

    Foucault, Paul Michel, Society Must Be Defended: Lectures at the Collége de France 1975-76, trans. Reza Najafzadeh (Tehran: Rokhdade No, 2011).

    Foucault, Paul Michel, “Meshes of Power” in Theater of Philosophy, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2016).

    Foucault, Paul Michel, “The Subject and Power” in Theater of Philosophy, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2016).

    Foucault, Paul Michel, “Truth and Subjectivity” in L’ origine de I’herméneutique de soi, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2017).

    Foucault, Paul Michel, “What Is Critique?” in Theater of Philosophy, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2016).

    Foucault, Paul Michel, “Nietzche, Genealogy, History” in Theater of Philosophy, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2016).

    Foucault, Paul Michel, “The Culture of the Self” in What is Critique and The Culture of Self, trans. Nikoo Sarkhosh and Afsheen Jahandeedeh (Tehran: Ney: 2017).

    Foucault, Paul Michel, “Intellectuals and Power” in Confusion of Signs, trans. Manei Haghighei (Tehran: Markaz: 1995).

    Kant, Emanuel, “What Enlightenment?” trans. Homayoun Fouladpour in Kelk, No. 22 (1991), pp. 58-67

    Mashaikhi, Adel, Genealogy Is Gray (Tehran: Nahid: 2015).

    Hinds, Bari, Speeches of Power from Hobbes to Foucault, trans. Mustafa Younesi, (Tehran: Shirazeh Publishing House: 2001).